Welke rol spelen telomeren bij leeftijdsgerelateerde veranderingen van het organisme? Een preklinische studie uit 2011, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Aging Cell, onderzocht de telomerase-activator TA-65® in celkweken en bij volwassen en oudere muizen.
De focus lag op telomerase-activiteit, veranderingen in bijzonder korte telomeren en verschillende leeftijdsgerelateerde gezondheidsmarkers. Dit omvatte onder andere de glucosestofwisseling, de botgezondheid en bepaalde huidparameters.
Belangrijk: De resultaten zijn afkomstig uit cel- en dierexperimenten. Ze bieden aanwijzingen voor biologische mechanismen, maar zijn geen bewijs voor vergelijkbare effecten bij de mens.
Basisいたい informatie over de onderzochte chromosoomstructuren vindt u in ons vakartikel Telomeren en telomerase.
Wat werd er in de studie onderzocht?
De onderzoeksgroep rond Bruno Bernardes de Jesus en Maria A. Blasco onderzocht het effect van TA-65® op verschillende biologische processen die samenhangen met de telomeerbiologie en veroudering.
Het onderzoek vond plaats op twee gebieden:
- Celkweekexperimenten: Analyse van de telomerase-activiteit, de telomeerlengte en bepaalde markers voor DNA-schade in muizencellen.
- Dierexperimenten: Onderzoek naar volwassen en oudere muizen die TA-65® via hun voeding kregen.
Bij de muizen werden verschillende biologische meetwaarden onderzocht, waaronder:
- Telomerase-activiteit in geselecteerde weefsels.
- Veranderingen in de verdeling van de telomeerlengte.
- Glucosetolerantie en stofwisselingsparameters.
- Botgerelateerde meetwaarden.
- Bepaalde veranderingen van de huid en het onderhuidse weefsel.
- Het optreden van tumoren tijdens het onderzoek.
Welke resultaten lieten de celkweekexperimenten zien?
De onderzoekers bestudeerden onder andere embryonale fibroblasten van muizen waarvan het behoud van telomeren genetisch was aangetast.
Onder bepaalde experimentele omstandigheden leidde de behandeling met TA-65® tot een verhoogde telomerase-activiteit.
Bij cellen met aanwezige telomerase-functie werden bovendien veranderingen in de telomeerlengte en een lager aandeel van bijzonder korte telomeren waargenomen.
Tegelijkertijd namen bepaalde markers voor DNA-schade af.
In cellen die een noodzakelijke component van telomerase misten, werden deze effecten daarentegen niet op vergelijkbare wijze vastgesteld.
Deze resultaten pleiten ervoor dat de waargenomen veranderingen onder de onderzochte omstandigheden samenhingen met de telomerase-functie.
Welke veranderingen werden bij de muizen waargenomen?
In de dierexperimenten kregen volwassen en oudere muizen TA-65® als onderdeel van hun voeding.
De wetenschappers onderzochten vervolgens verschillende cellulaire en leeftijdsgerelateerde parameters.
Telomerase-activiteit en korte telomeren
In bepaalde weefsels van behandelde muizen werden veranderingen in de expressie van componenten van telomerase vastgesteld.
Daarnaast observeerden de onderzoekers in geselecteerde onderzoeken een lager aandeel van bijzonder korte telomeren.
De resultaten suggereren dat TA-65® onder de omstandigheden van het muismodel bepaalde processen van telomeerbehoud kon beïnvloeden.
Glucosestofwisseling
De onderzoekers onderzochten ook de glucosestofwisseling van de dieren.
Bij bepaalde behandelde muizengroepen werden gunstigere resultaten in glucosetolerantietests en andere stofwisselingsmetingen waargenomen.
Deze resultaten hebben uitsluitend betrekking op de onderzochte dieren en proefomstandigheden.
Botgerelateerde meetwaarden
De studie rapporteerde over veranderingen in bepaalde parameters van het botweefsel bij behandelde muizen.
De wetenschappers onderzochten hierbij leeftijdsgerelateerde veranderingen die onder andere in verband staan met osteoporose.
Uit deze diergegevens kan echter niet worden afgeleid dat TA-65® bij mensen osteoporose voorkomt of behandelt.
Huidparameters
In de onderzochte muizengroepen werden bovendien veranderingen in bepaalde leeftijdsgerelateerde huid- en onderhuidsparameters gedocumenteerd.
Deze waarnemingen zijn interessant voor het experimentele verouderingsonderzoek.
Ze zijn echter geen klinisch bewijs dat TA-65® bij mensen huidveroudering of UV-gerelateerde huidbeschadiging vermindert.
Wat liet de studie zien met betrekking tot het kankerrisico?
Omdat telomerase ook bij veel kankercellen een belangrijke rol speelt, werd in het kader van de dierexperimenten het optreden van tumoren onderzocht.
De auteurs rapporteerden dat er tijdens het onderzoek geen statistisch significante toename van de totale kankerincidentie bij de behandelde muizen werd vastgesteld.
Dit resultaat moet echter voorzichtig worden geïnterpreteerd.
Het uitblijven van een statistisch significant verschil betekent niet dat een mogelijk risico principieel kan worden uitgesloten.
Met name de beperkte duur en de omstandigheden van de dierexperimenten laten geen betrouwbare uitspraak toe over de veiligheid op lange termijn bij inname door mensen.
Wat betekenen de resultaten voor het Longevity-onderzoek?
De studie biedt preklinische aanwijzingen voor mogelijke verbanden tussen telomerase-activiteit, telomeerbehoud en verschillende leeftijdsgerelateerde biologische meetwaarden.
In het Longevity-onderzoek (onderzoek naar een lang leven) wordt bestudeerd welke mechanismen samenhangen met gezond ouder worden en het behoud van lichamelijke functies.
Een belangrijk begrip daarbij is Healthspan. Dit beschrijft de levensfase waarin mensen zo lang mogelijk gezond en functioneel prestatiegericht blijven.
De in het muismodel waargenomen veranderingen in individuele gezondheidsmarkers betekenen echter niet dat bij mensen een verlengde Healthspan of levensduur is aangetoond.
Hoe moeten de studieresultaten wetenschappelijk worden ingedeeld?
De studie uit 2011 is een bijdrage aan het experimentele onderzoek naar telomerase en haar mogelijke biologische functies.
Voor een juiste interpretatie moeten echter meerdere beperkingen in acht worden genomen:
- Het onderzoek is uitgevoerd op muizencellen en muizen.
- Diermodellen verschillen wat betreft de telomeerbiologie soms aanzienlijk van de mens.
- De waargenomen veranderingen in individuele meetwaarden zijn niet automatisch gelijk te stellen aan een klinisch gezondheidsvoordeel.
- De resultaten laten geen definitieve beoordeling toe van de veiligheid op lange termijn bij de mens.
- Voor uitspraken over gezondheidseffecten bij mensen zijn geschikte klinische studies vereist.
De preklinische bevindingen moeten daarom worden ingedeeld als resultaten van fundamenteel en dieronderzoek.
Meer informatie over humane studies en de klinische gegevenssituatie vindt u in ons artikel TA-65®: Actuele studies over telomeerlengte en veiligheid.
Veelgestelde vragen over de TA-65®-muisstudie
Werd TA-65® in deze studie bij mensen onderzocht?
Nee. De publicatie beschrijft preklinische experimenten op muizencellen en muizen. Het betrof geen klinische studie bij mensen.
Welke veranderingen in de telomeren werden waargenomen?
Onder bepaalde experimentele omstandigheden werden veranderingen in de telomerase-activiteit en een afname van het aandeel van bijzonder korte telomeren vastgesteld.
Heeft TA-65® de levensduur van de muizen verlengd?
De studie concentreerde zich op verschillende leeftijdsgerelateerde gezondheidsmarkers en telomeerparameters. Een verlenging van de levensduur werd door deze publicatie niet aangetoond.
Werd een verhoogd kankerrisico vastgesteld?
De auteurs rapporteerden tijdens de dierexperimenten geen statistisch significante verhoging van de totale kankerincidentie. Daaruit kan echter geen algemene veiligheid worden afgeleid, in het bijzonder niet voor de mens.
Kunnen de resultaten naar de mens worden vertaald?
Een directe vertaling is niet mogelijk. Voor de beoordeling van mogelijke gezondheidseffecten en risico's bij de mens zijn klinische onderzoeken vereist.
Conclusie: Wat laat de TA-65®-studie in het muismodel zien?
De in 2011 gepubliceerde studie onderzocht TA-65® in celkweekexperimenten en bij volwassen en oudere muizen.
De onderzoekers observeerden veranderingen in de telomerase-activiteit, bepaalde telomeerparameters en individuele leeftijdsgerelateerde gezondheidsmarkers.
Deze resultaten zijn interessant voor het onderzoek naar telomeerbiologie en cellulaire verouderingsmechanismen.
Ze bieden echter geen direct bewijs dat TA-65® bij mensen het verouderingsproces vertraagt, bepaalde ziekten voorkomt of de levensduur verlengt.
Wetenschappelijke oorspronkelijke publicatie
Bernardes de Jesus, B. et al. (2011): The telomerase activator TA-65 elongates short telomeres and increases health span of adult/old mice without increasing cancer incidence. Aging Cell, 10(4), 604–621.
